مردم اتریش تا چه اندازه از دموکراسی رضایت دارند و هنوز به کدام رسانهها اعتماد میکنند؟ پژوهش تازهٔ مؤسسهٔ گالوپ اتریش و Medienhaus Wien که نتایج آن ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام شد، پاسخهای قابلتوجهی دارد.
پاسخهای هواداران حزب آزادی اتریش (FPÖ)، یک حزب راستگرا، بهویژه جلب توجه میکند. فقط ۳ درصد آنان از چگونگی عملکرد دموکراسی در اتریش بسیار راضیاند و ۳۱ درصد تا حدی رضایت دارند. در مجموع، میزان رضایت ۳۴ درصد است.
در میان همهٔ شرکتکنندگان این رقم ۵۷ درصد است. همزمان ۹۲ درصد دموکراسی را اصولاً شکل خوب یا بهترین شکل حکومت میدانند.
افراد بیشتری خواهان «رهبر قدرتمند» هستند
۳۹ درصد پاسخدهندگان با این نظر موافقاند که یک رهبر قدرتمند میتواند مشکلات سیاسی را بهتر و سریعتر از نظام دموکراتیکی حل کند که در آن بحث و گفتوگو زیاد است.
این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با ۳۴ درصد و در سال ۲۰۲۵ برابر با ۳۸ درصد بود؛ یعنی طی دو سال پنج واحد درصد افزایش یافته است.
نزدیک به چهار نفر از هر ده پاسخدهنده آن را جایگزینی برای روندهای طولانی تصمیمگیری دموکراتیک میدانند.
تمایل به رهبری قدرتمند دیگر به گروه کوچکی محدود نیست. نزدیک به چهار نفر از هر ده پاسخدهنده آن را جایگزینی برای روندهای طولانی تصمیمگیری دموکراتیک میدانند.
هواداران FPÖ به ORF اعتماد ندارند
تفاوتها در زمینهٔ اعتماد به رسانهها آشکارتر است. ۴۸ درصد هواداران FPÖ معتقدند که ORF، رسانهٔ رادیویی و تلویزیونی عمومی اتریش، اخبار جعلی پخش میکند؛ یعنی تقریباً یک نفر از هر دو نفر.
۴۸ درصد هواداران FPÖ معتقدند که ORF، رسانهٔ رادیویی و تلویزیونی عمومی اتریش، اخبار جعلی پخش میکند.
در مقابل، فقط اندکی بیش از یکچهارم آنان به انتشار اخبار نادرست از سوی رسانههای جایگزین راستگرا، مانند Unzensuriert وInfo-Direkt وFreilich، مشکوکاند.
دیدگاه هواداران دیگر احزاب متفاوت است. ۳۹ درصد هواداران حزب سوسیالدموکرات (SPÖ) احتمال میدهند این رسانهها اخبار جعلی منتشر کنند؛ این رقم در میان طرفداران حزب لیبرال NEOS به ۶۰ درصد میرسد.
حدود یکچهارم هواداران FPÖ همچنین گمان میکنند روزنامههایی مانند Der Standard وDie Presse اخبار جعلی منتشر میکنند.
در مجموع ۳۴ درصد هواداران FPÖ بر این باورند که رسانهها بیشتر اطلاعات نادرست و دروغ منتشر میکنند. این رقم در میان هواداران SPÖ برابر با ۱۷ درصد و در میان طرفداران NEOS تنها ۳ درصد است.
اندی کالتنبرونر، پژوهشگر ارتباطات در Medienhaus Wien، از دو دنیای اطلاعاتی سخن میگوید که هر روز از هم دورتر میشوند. ظاهراً مردم اعتبار خبرها را بسته به دیدگاه سیاسی و رسانههای مورد اعتماد خود بسیار متفاوت ارزیابی میکنند.
بزرگترین مشکل اعتبار در رسانههای عامهپسند
این پژوهش نشان میدهد بیاعتمادی به رسانهها تنها به هواداران FPÖ محدود نمیشود. روزنامههای رایگان اتریش و وبسایتهای آنها بهویژه ارزیابی ضعیفی گرفتهاند.
۴۰ درصد شرکتکنندگان معتقدند رسانههایی مانند Heute وoe24/Österreich اخبار جعلی پخش میکنند. این نسبت برای رسانههای جایگزین راستگرا ۳۵ درصد و برای ORF حدود ۲۵ درصد است.
جالب اینکه بیشترین بدگمانی متوجه رسانههایی است که با تیترهای کوتاه، گزارشهای احساسی و مخاطبان فراوان برای جلب توجه رقابت میکنند.
این ارقام برداشت مردم را نشان میدهند، نه تعداد واقعی خبرهای نادرست منتشرشده را. بااینحال روشن میکنند که شهرت و مخاطب زیاد لزوماً به معنای اعتماد بیشتر نیست.
بسیاری دیگر نمیخواهند خبرها را دنبال کنند
یافتهٔ دیگر پژوهش به شیوهٔ دنبالکردن اخبار مربوط است. ۲۸ درصد پاسخدهندگان بهطور منظم از خبرها دوری میکنند و ۴۳ درصد دیگر گاهی چنین میکنند.
رایجترین دلیل، فشار روانی ناشی از خبرهای منفی است. از میان کسانی که خبرها را دنبال نمیکنند، ۵۲ درصد میگویند حجم بالای خبرهای بد بر حال روحی و آسایش آنان اثر منفی میگذارد.
۲۲ درصد نیز معتقدند رسانهها برای مشکلات شخصی مردم راهحلهای کافی نشان نمیدهند.
جوانان بیشازپیش انتظار دارند خبرهای مهم از راه شبکههای اجتماعی یا کانالهای دیگر خودبهخود به دستشان برسد. در گروه سنی ۱۶ تا ۳۰ سال، ۶۷ درصد این دیدگاه را دارند. برای بسیاری، جستوجوی فعالانهٔ اخبار دیگر بخشی از زندگی روزمره نیست.
اعتماد به چالشی جدی تبدیل میشود
پژوهش نشان میدهد در جامعهٔ اتریش دیدگاههای سیاسی و اعتماد به رسانهها ارتباط نزدیکی با هم دارند.
هواداران FPÖ بیشتر به ORF و رسانههای خبری شناختهشده شک میکنند، درحالیکه رسانهٔ عمومی نزد گروههای دیگر از اعتماد بیشتری برخوردار است.
از سوی دیگر، رسانههای عامهپسند فارغ از گرایش حزبی مخاطبان با تردید دربارهٔ اعتبار خود روبهرو هستند.
این تحول برای دموکراسی اهمیت دارد؛ زیرا گفتوگوی سیاسی به مجموعهای مشترک از اطلاعات قابلبررسی نیاز دارد.
وقتی مردم تنها بر اساس منبع انتشار، یک خبر یکسان را کاملاً متفاوت ارزیابی کنند، بحث دربارهٔ مسائل مشترک سیاسی و اجتماعی نیز دشوارتر میشود.
وقتی مردم تنها بر اساس منبع انتشار، یک خبر یکسان را کاملاً متفاوت ارزیابی کنند، بحث دربارهٔ مسائل مشترک سیاسی و اجتماعی نیز دشوارتر میشود.
این نظرسنجی در سپتامبر و اکتبر ۲۰۲۶ بهصورت آنلاین و با شرکت هزار نفر از افراد ۱۶ سال به بالا انجام شد. نتایج نمایندهٔ جمعیت استفادهکننده از اینترنت در اتریش است.

