Šta je i kako se nositi sa zimskom depresijom

0

S početkom zimskog računanja vremena, kod mnogih se u dušu usele i osjećanja sjete i sivila. Kod nekih to nije obično neraspoloženje izazvano manjkom dnevne svjetlosti već sezonska depresija, poznata kao SED.

Ovaj poremećaj raspoloženja izaziva niz simptoma, uključujući i predugo spavanje, čežnju za hranom bogatom ugljenim hidratima i gojenje.

Pošto se razlikuje od kliničke depresije, koja najčešće dovodi do nesanice i gubitka apetita, SED se miješa sa drugim “lakšim” poremećajima ponašanja, a ustvari je samo različita verzija iste bolesti.

“Ljudi koji imaju SED su podjednako bolesni kao oni koji pate od kliničke depresije”, kaže Brenda Memehon, psihijatar Univerziteta u Kopenhagenu, piše Guardian.

Međutim, važno je istaći da postoji i mnogo oblika poremećaja raspoloženja koji se takođe javljaju u periodu jeseni i zime i koji imaju slične epizode kao SED, ali se ne svrstavaju u kliničku depresiju.

Nije utvrđeno zašto se SED javlja, ali postoje sumnje da je povezan sa evolucijom. Oko 80 posto onih koji pate od ovog poremećaja su žene, naročito mlađe, dok se kod starijih simptomi mogu izgubiti.

Mnogi biološki sistemi učestvuju u čovjekovom osjećaju motivisanosti, energičnosti i organizovanosti u našem biološkom satu. Poznato je da dopamin i norepinefrin igraju ključnu ulogu u pogledu toga kako se budimo. Takođe, utvrđeno je da se melatonin, hormon koji kontroliše san, kod ljudi s ozbiljnim oblikom SED-a luči u pogrešno vrijeme tokom dana.

Od značaja je i serotonin, neurotransmiter koji reguliše raspoloženje. Sve je više dokaza da je serotonin pod direktnim uticajem dnevnog osvjetljenja.
Pošto zimi imamo manje dnevnog svjetla kod nekih ljudi dolazi do drastičnog pada serotonina, što povećava šansu za nastankom epizode depresije.

Međutim, u nekim narodima zabilježen je iznenađujuće mali broj slučajeva ovog poremećaja, a među njima su i Islanđani.

“Oni kao da su genetski zaštićeni od SED-a”, kažu naučnici.

Za ljude iz SED spektra postoji mnogo lijekova, a najpopularniji je terapija svjetlošću, kojom se vještački stimulišu neurotransmiteri u mozgu.

Takođe, jako je važno da ljudi s ovim poremećajem izbjegnu da previše spavaju i da ranije ustaju.

 

Foto: Pixabay

Podijeli:

O autoru

Ostavi komentar


× 6 = 6