Kako je započela epidemija kolere?

0

Kada je William Turner popunio svoj blok za crtanje, u njemu je bilo 65 studija vodenim bojama koje su dočaravale čarobnu atmosferu zalazaka sunca. Iako njegovi prikazi mogu djelovati prenaglašeno u svojim narandžastim nijansama, potrebno je uzeti u obzir da su studije nastale u periodu 1815-1818. godine, neposredno poslije vulkanske erupcije Tambore.

U strahovitoj eksploziji Tambora je izbacila ogromnu količinu materijala u vazduh smanjivši svoju kupolu za trećinu visine. Čestice koje su se još dugo zadržale u vazduhu uzrokovale su čudnovate zalaske sunca, ali i značajnu promjenu klime pa je sljedeća godina upamćena kao godina bez ljeta.

Procjena nastradalih uslijed erupcije varira u zavisnosti od toga da li se računaju i oni stradali indirektno od gladi i bolesti koje se mogu pripisati erupciji. Jer zajedno sa sjenkom od pepela svijetom se širila mnogo veća opasnost. Uslijed promjene klime došlo je do mutacije autohtone bakterije kolere u Bengalskom zalivu koja je započela svoju epidemiju šireći se cijelim svijetom. Tako je ova strašna bolest, nazivana i plava smrt, tokom XIX vijeka u 7 epidemija odnijela više desetina miliona života.

Proučavajući širenje kolere, ljekar John Snow je povezao pojavu simptoma sa upotrebom nekvalitetne vode što je dovelo do prve preporuke o prokuhavanju vode za piće. U vrijeme kada je John izložio svoja zapažanja, bila je dominantna teorija o mijazmi prema kojoj je on bio skeptičan. Po toj teoriji koleru i druge zarazne bolesti izazivala je mijazma odnosno zaraženo isparenje koje je prisutno u vazduhu.

John Snow je tokom londonske epidemije kolere iz 1854. godine primijetio indikacije da bi bolest mogla biti uzrokovana neispravnom vodom iz pumpe u Širokoj ulici. Gradske vlasti su reagovale tako što su uklonile ručicu za pumpu i onemogućile njeno korištenje, mada je pumpa ponovno stavljena u pogon kada je bolest utihnula. Johnova teorija o oralno-fekalnom prenosu bolesti prvo je odbačena kao nemoguća, mada će se poslije ustanoviti da je u blizini problematične pumpe za vodu postojala napukla septička jama koja je potvrdila njegove sumnje. Danas se Johnov rad “O načinu komunikacije kolere” smatra jednim od osnivačkih radova u epidemiologiji, a pumpu bez ručice njemu u čast je i dalje moguće zateći u Londonu u današnjoj ulici Broadwick.

Na slikarstvo Williama Turnera su toliko snažno uticali čarobni zalasci uzrokovani erupcijom Tambore, tako da kada se pepeo već odavno spustio na zemlju, on je i dalje na svojim slikama dočaravao prepoznatljivu i neobičnu atmosferu. Ono što nije znao jeste da je kolera, bolest od koje je obolio, uzrokovana istom erupcijom koja mu je podarila eksploziju inspiracije. Po jednoj od priča, prije nego što je preminuo od plave bolesti, na samrtničkoj postelji je i dalje zamišljao neobične zalaske sunca uz posljednje riječi “Sunce je Bog”.

 

Izvor: Paralaksa/National Geographic

Foto: Freepik

Podijeli:

O autoru

Ostavi komentar


4 + 6 =