Kako je jedno pismo otkrilo tajni život Hitlerovog “Doktora smrti”?

0

Ljekar koji je vršio eksperimente na jevrejskim zatvorenicima u koncentracionom logoru Auschwitz proveo je 17 godina u Brazilu bježeći od pravde.

Bio je 7. februar 1979. godine, kada se policajac Expedito Dias u gradu Estioga na jugoistoku Brazila spremao da završi smjenu. Zazvonio je telefon, bio je to hitan slučaj jer je Diasu javljeno da se jedna osoba udavila na plaži Enseada.

Kada je policajac stigao tamo, zatekao je napuštenu plažu i tijelo pored koje je stajala Austrijanka Liselotte Bossert.

“Ništa više nisam mogao da uradim. Čovjek je ležao i nije davao nikakve znake života”, rekao je Dias za BBC Brazil, prenose Nezavisne.

Šest godina kasnije čitav svijet je saznao da je ovaj čovjek imao lažni identitet.

U pitanju je bio Josef Mengele, jedno od najpoznatijih imena učesnika u Holokaustu, optužen da je odgovoran za ubistvo 400.000 Jevreja tokom Drugog svjetskog rata. Mnogi od njih su bili žrtve okrutnih medicinskih eksperimenata u koncentracionom logoru Auschwitz.

Ali, kako je doktor poznatiji po nadimku “Anđeo smrti”, završio u Brazilu?

Kao i mnogi nacistički zločinci, Mengele je potražio skrovište u Argentini, zemlji koja je gajila određene simpatije prema Berlinu – tolike da je objavila rat Silama osovine mjesec dana prije nego što se konflikt zvanično završio, a pritom je oduvijek imala i veliku njemačku dijasporu.

“Mengele se u Argentini osjećao kao kod kuće”, objasnio je brazilski istoričar Marcos Guterman, autor knjige o bijegu nacističkih zvaničnika u Južnu Ameriku poslije Drugog svjetskog rata.

Osim Mengelea, i drugi ozloglašeni nacistički glavešina Adolf Eichmann, idejni tvorac Konačnog rješenja – plana genocida nad Jevrejima, pobjegao je u Argentinu. Eichmanna su 1960. izraelski agenti kidnapovali u Buenos Ajresu, a pogubljen je poslije suđenja dvije godine kasnije u zatvoru Ajalon u Ramli.

Mengele je bio lociran 1959. godine, čak i prije Eichmanna, ali je pobjegao prvo u Urugvaj, zatim Paragvaj, a na kraju je završio u Brazilu.

“Plašio se da bi mogli da ga uhvate. Samo zbog toga je došao u Brazil”, dodao je Guterman.

Kada je postalo jasno da će Njemačka doživjeti poraz u Drugom svjetskom ratu, nacistički zvaničnici su imali tri opcije – samoubistvo, zatvor ili bjekstvo. Mengele je pobjegao 17. januara 1945, deset dana pošto su sovjetske trupe oslobodile Auschwitz. Potom su ga zarobili Amerikanci, ali ga nisu prepoznali i pušten je na slobodu u julu iste godine. Sljedeće četiri godine radio je na jednoj farmi krompira na jugu Njemačke, poslije čega je otputovao u Argentinu.

Izraelski istražitelji su 1959. godine pronašle Mengelea, a Njemački organi su izdali nalog za hapšenje. Ipak, dok je argentinska vlada prihvatila taj nalog, Mengele je već nestao.

Mengele je rođen 1911. godine u Ginzburgu, a otac mu je bio bogati industrijalac. Ipak, umjesto da naslijedi očev posao, Mengele je odlučio da postane ljekar. U Auschwitz je došao početkom 1943. godine i imenovan je za šefa ljekarske službe logora.

“Mengele je bio najveći sadista u logoru. Izigravao je boga i zapečatio sudbinu ljudi koji su dovođeni u Auschwitz “, navodi američki novinar Gerald Posner, autor knjige „Mengele – kompletna priča“.

“Neki logoraši bili su prisiljavani da rade, a drugi su završavali u gasnim komorama”.

A bila je i treća grupa koju su činili blizanci, osobe patuljastog rasta, hendikepirani i djeca. Oni su postali zamorci u Mengeleovim stravičnim eksperimentima. Njegova istraživanja nisu imala nikakve veze sa naukom, a pored ostalog bila su zasnovana na “testiranju granica ljudi kada su u pitanju veoma visoke temperature”. Često je tokom eksperimenata koristio ključalu vodu, a ženama je ubrizgavao tečni cement kako bi procijenio efekte sterilizacije.

Pustinjak

Mengele je u Brazil došao 1961. godine, a koristio je ime Peter Hochbichler. Živio je u mjestu Nova Evropa, koje se nalazi 318 kilometara sjeverno od Sao Paula.

Zahvaljujući pomoći Wolfgang Gerharda, pristalice nacista koji je živio u Brazilu od 1948, upoznao je mađarski bračni par koji ga je unajmio da vodi njihovu plantažu kafe, a u prvom trenutku nisu znali Mengeleov pravi identitet.

Pošto se plašio hapšenja, Mengele je vrlo rijetko napuštao kuću i dane je provodio čitajući Getea i slušajući Straussa. A kada je izlazio, činio je to maskiran i vodeći čopor dobro dresiranih pasa. Mađarski par koji ga je unajmio je kasnije saznao pravi identitet svog uposlenika, ali je Mengele “kupio” njihovo ćutanje, pišu Nezavisne.

Traži se “živ ili mrtav”

Posljednje Mengeleovo skrovište bio je Sao Paulo, najveći brazilski grad. Tamo je bio gost Liselotte i Wolfram Bossert, sa kojima je bio i na dan smrti.

Svake večeri nacistički doktor je sakrivao pištolj ispod jastuka prije nego što krene na spavanje, a sve zbog straha od hapšenja. U to vrijeme na snazi je bila potjernica, Mengele se tražio živ ili mrtav, a nagrada je iznosila tri miliona eura.

Mengelea je 1977. godine posjetio najstariji sin, Rolf Jenkel, koji je tokom te dvije nedjelje u Brazilu slušao od oca šta se dešavalo u Auschwitz. Jenkel je u televizijskom intervjuu 1986. otkrio da Mengele ni u jednom trenutku nije pokazao znake pokajanja ili osjećaj krivice.

“Nije priznao da je činio loše stvari. Rekao mi je da je samo slušao naređenja.”

U to vrijeme Mengele je već preuzeo identitet Wolfganga Gerharda, koji se vratio u Austriju. I upravo pod tim imenom je ovaj ratni zločinac sahranjen u gradu Embu das Artes blizu Sao Paula.

Njegovi ostaci bi vjerovatno i dalje bili tamo da 1985. godine njemačka policija nije presrela pisma koje su Bossertovi poslali Hansu Sedlmeieru, koji je svojevremeno bio zaposlen kod porodice Mengele. Nijemci su o tome obavijestili brazilsku policiju, a poslije pretresa porodične kuće Bossertovih istina je izašla na vidjelo.

Mengelovi ostaci su ekshumirani u julu iste godine i istraga je potvrdila identitet. Sedam godina kasnije u Engleskoj je urađena i DNK analiza koja je potvrdila da se radi o “Anđelu smrti”.

Jenkel nikada nije otišao po očevo tijelo, a jedan od eksperata koji je učestvovao u ekshumaciji, Daniel Romero Muñoz, počeo je da koristi neke Mengeleove kosti za predavanja forenzičke medicine na univerzitetu u Sao Paulu.

Foto: Screenshot

Podijeli:

O autoru

Ostavi komentar


× 8 = 72